İngiltere de 1480 yılında bir kitabın tanıtımı ile başlayan reklâm ile rekabet sektörü 500 yılı aşan gelişim süreci içinde hızlı ve acımasızca büyüyen bir şekilde günlük hayatımızın bir parçası olmaya ve yaptıklarımıza-yapacaklarımıza karar vermenin her aşamasında beynimiz kontrol etmeye devam etmektedir.
1870 lere gelindiğinde sanayi devrimi ile elde edilen bol ürün, afişler ve gazete ilanları ile en fazla kitleye ulaşmayı başarmış ve neticesinde iş adamları satışlarında baş döndürücü etkiyi yakalarken reklâmı önemsemeyen kuruluşlar tarih sahnesinden silinmişlerdir.
1924 de ilk radyo reklâmlarının yayınlanmasının insanlar üzerinde yarattığı şok dalgası kesilmeden 1940 yıllarda bu seferde reklâmcılık sektörü televizyonun icadı ile sesli ve görüntülü reklâmlarla kitleleri etkilemeyi başarmışlardır. 1940–1990 yılları arasında gazete, radyo ve televizyon ile reklamları yatay bir seyir yakalasa da 1990 yıllarda reklâm sektörüne internet reklâmcılığı dahil edilerek reklam sektöründe yeni bir hareket başlamıştır.
Ticari işletmeler reklâmsız ürün ve hizmetin satılamayacağına artık inanmışlardır.
Radyo ve televizyon reklâmlarının hazırlanış ve sunuş maliyetlerinin oldukça yüksek olması ve bu medyada reklâmların çok kısa süreler içerisinde görülmesi, oldukça uzun reklâm kuşakları artık insanların ilgisini hiçmi hiç çekmemekte halk bu yapılan reklâmlara gittikçe duyarsız ve ilgisiz kalmaktadır. Firmaların bu sektöre yatırdıkları paranın geri dönüşü umdukları gibi olmamaktadır.
Günümüzün ve geleceğin reklâm ve pazarlama yöntemi olan “İnternet reklâmları” insanların internette bulundukları sürenin artması ile birlikte etkinliğini ve devamlılığını sürekli olarak artırarak ileride tek ve rakipsiz reklâm ve pazarlama yöntemine ulaşacaktır. Bu suretle ileriyi gören firmaların şimdiden internet reklâmlarında yerlerini almaları sonucunda ürün ve hizmetlerinin satışı ve pazarlaması konusunda diğer firmaların bir adım önünde olacaklarını garanti etmektedir
Sonuç olarak; matbaanın bulunması ile ortaya çıkan reklâm sektörü, yıllar içerisinde afiş, gazete, radyo televizyon ve nihayetinde internet reklâmcılığı ile insanların kaçamayacakları bir sarmal içerisine almakta, kişilerin sürekli karar verme mekanizmalarına nokta vuruşlar yaparak kişileri yönlendirmeye hatta yönetmeye çalışmaktadır.
İnsanlar etraflarını saran bu reklâm sarmalı içerisinde bağımsız kararlar vermekte zorlanmakta, Aldıkları kararları kendilerine ait bağımsız kararlar gibi yorumlamakta oysa aldıkları her satın alma kararının arkasında bir reklâm kuşağının etkisi olduğunu ne yazık ki bilememektedir.
Erdal KÖPRÜ
ekopru@yahoo.com
